Wilhelminastraat (9)
(foto rechts) Afbeelding 22
De Stoofsteeg op de wallen, verbindingstraat tussen Oudezijds Voor- en Achterburgwal
vorige pagina
Volgende pagina
Afbeelding 22
Afbeelding 23
(foto rechts) Afbeelding 23
Ruteck's in de Kalverstraat. Destijds vanaf de Dam aan de rechterzijde
Ruteck's in de Kalverstraat. Destijds vanaf de Dam aan de rechterzijde
Pagina 9
De 16-jarige Alex die klaarblijkelijk de tijd was vergeten haastte zich om een enkele minuut na acht van de stalling naar huis aan de overkant van het plein. Die vergissing werd zijn dood. Hij werd koelbloedig in zijn ren naar huis midden op de Nieuwmarkt neergeschoten en overleed ter plaatse. Een waar familiedrama.
Later toen wij wat ouder werden mochten wij af en toe op eigen gelegenheid vanuit de Wilhelminastraat naar mijn oma en opa op de Nieuwmarkt. Wij gingen dan met de tram naar de Dam en wandelden langs het overbekende hotel Krasnapolsky door de Warmoesstraat, rechts af door de Sint Jansstraat, over de brug van de Oudezijds Voorburgwal, de Stoofsteeg door (afbeelding 22), over de brug van de Oudezijds Achterburgwal via de Barndesteeg naar de Nieuwmarkt. U raadt het al, dwars door de warme buurt. Het gekke is dat ons dat als kind nooit echt is opgevallen. Natuurlijk, het was zeker overdag, maar toch. Ik denk dat in de vijftiger jaren, waar we het hier over hebben, de seksshops zoals we ze nu kennen, er niet veel waren. Zeker niet zo uitdrukkelijk aanwezig als nu. Veelal voor wij, Tonnie en ik, naar mijn grootouders gingen brachten wij een bezoek aan Ruteck’s in de Kalverstraat (afbeelding 23) om een uit Amerika overgewaaide lekkernij de milkshake te verorberen. Dat zal zo rond 1955 geweest zijn. Traditioneel in een gekleurde aluminium beker gevuld met ijs, melk en siroop. Geklopt in een speciaal daarvoor ontwikkelde shaker.
Van dit soort shakers had men een groot aantal op een rij staan
Ruteck’s was ontstaan uit het samengaan van Rutten (van oorsprong Rotterdams) en Heck (Amsterdams), beiden zeg maar de fast food ketens uit de veertiger/vijftiger jaren. De meeste plaatsen waren staanplaatsen. Zodra men door had dat het bord leeg was werd het onder je handen weggegrist om plaats voor anderen te maken.
Een nu nog steeds gehoorde opmerking in de Amsterdamse volkstaal bij het snel ontruimen van de tafel is: “Het lijkt hier Ruteck’s wel”.
Een andere eetgelegenheid welke bij de Amsterdammers met een kleinere beurs erg in trek was, was destijds gelegen aan de Nieuwendijk te weten Harkema (afbeelding 24, volgende pagina), een familie restaurant. Opvallend was daarbij de in een etalage uitgestalde borden met nep eten waarop de menukeuzes zichtbaar werden gemaakt.
Op diezelfde Nieuwendijk was begin 1900 het eerste winkeltje gevestigd dat later zou uitgroeien tot de HEMA. In beginsel verkocht men daar artikelen die allemaal hetzelfde kostten. Ik vermoed een stuiver. Met de inflatie kwam daar later een dubbeltje, enzovoorts bij.. Die naam HEMA betekent namelijk “Hollandsche Eenheidsprijzen Maatschappij Amsterdam”. En de toevoeging eenheidsprijzen verwijst naar de oorspronkelijke doelstelling, die later werd losgelaten.
Een andere eetgelegenheid welke bij de Amsterdammers met een kleinere beurs erg in trek was, was destijds gelegen aan de Nieuwendijk te weten Harkema (afbeelding 24, volgende pagina), een familie restaurant. Opvallend was daarbij de in een etalage uitgestalde borden met nep eten waarop de menukeuzes zichtbaar werden gemaakt.
Op diezelfde Nieuwendijk was begin 1900 het eerste winkeltje gevestigd dat later zou uitgroeien tot de HEMA. In beginsel verkocht men daar artikelen die allemaal hetzelfde kostten. Ik vermoed een stuiver. Met de inflatie kwam daar later een dubbeltje, enzovoorts bij.. Die naam HEMA betekent namelijk “Hollandsche Eenheidsprijzen Maatschappij Amsterdam”. En de toevoeging eenheidsprijzen verwijst naar de oorspronkelijke doelstelling, die later werd losgelaten.
Op gebouw "De Flesseman" aan de Nieuwmarkt is ter nagedachtenis aan deze vreselijke gebeurtenissen een gedenkplaat opgehangen
Om de hoek van de Nieuwmarkt op de Zeedijk woonde destijds een van mijn moeders zusters, tante Martha en ome Dries. Op welk nummer weet ik niet. Wél dat ik mij herinner dat zij woonden op twee hoog, waar ook drie hoog toebehoorde. Typisch voor die huizen was dat de verdiepingsvloeren niet synchroon waren aan de buitenramen. Deze huizen waren gebouwd in de 19e eeuw waar het betalen van belastingen werd gebaseerd op rijkdom. Bij een tocht met een rondvaartboot doe je vanzelf wat historische kennis op! Op basis van raammaten werd belasting geheven. Dat was de reden dat men de ramen hoger in het huis kleiner maakt om zo minder belasting te hoeven betalen. Dat hield in dat als wij als kinderen vanuit de slaapkamer die op driehoog was, op de grond uit het raam hingen. Dat maakt op die leeftijd een dergelijke indruk dat je dat nooit meer vergeet. Zij hadden twee zoons, André en Johan. Wij trokken nogal veel met elkaar op. André had dezelfde leeftijd als mijn broer Tonny en ik die van Johan. Later zijn zij als gezin geëmigreerd naar Amerika. Ome Dries is inmiddels in Amerika overleden. Evenals tante Martha.
Afbeelding 21 a
(foto boven midden) Afbeelding 21a